تاریخچه مختصر هنر پایروگرافی (سوخته نگاری)

هنر پایروگرافی که در ایران غالبا با عنوان سوخته نگاری از آن یاد میشود ، از سویی هنری بسیار کهن ، و از سویی با ابزار و شیوه ی اجرای کنونی ، بسیار نوپا و نوظهور است.
هنرمند به وسیله ابزاری الکتریکی با قلم داغ ، با کنترل حرارت ، و کنترل جهت و میزان فشار و سرعت حرکت دست ، سطح اشیایی همچون چوب ، چرم ، نی ، استخوان یا کاغذ را سوزانده و اثر دلخواه را نقش میزند.
گفته میشود تاریخچه این هنر ، به یونان باستان برمیگردد. عبارت pur به معنی “آتش” ، و graphos به معنی “نوشتن” میباشد.

 

 

ابتدایی ترین نمونه های این هنر ، از مصر و افریقای جنوبی کشف شده.
در چین قدیم ، این هنر به قلابدوزی با سوزن آتشین ، معروف بوده.
در ایران در اوایل دوره سلجوقی، این هنر با داغ کردن میله های فلزی و سوختگی متاثر از قراردادن آنها روی چرم ، خصوصا برای تزیین جلد قرآن کریم و کتب ارزشمند ، به کار گرفته شد و در دوران تیموری بر روی پایه های ظروف چوبی ، آثار سوختگی جهت تزیین آنها ، دیده شد. اما به این هنر، مانند بسیاری از هنرها، در عصر صفوی ، بسیار بیشتر پرداخته شد.

اما  در انگلستان و در زمان ملکه ویکتوریا ، با اختراع وسایل پایروگرافی اولیه ، این هنر که تا آن زمان ، poker work ، نامیده میشد ، رسما با عنوان pyrography ، معرفی شد.
اولین اختراع در اواخر قرن ۱۹ میلادی رخ داد.
آلفرد اسمارت ، اهل ملبورن ، کشف کرد که با پمپاژ بخارات بنزین ، از طریق یک قلم داغ از جنس پلاتینیوم بر چوب و حتی محلول کردن رنگ در آن ، میتوان به نتایج سوختگی رنگی رسید.
همین اختراع به هنرمند فرانسوی ، فرانسوا منوئل پییر ، نیز نسبت داده شده.
در جهان ، پایروگرافی ، هنر بومی بخشهایی از اروپا مانند لهستان و رومانی و مجارستان ، و امریکای جنوبی مانند آرژانتین ، محسوب میشود.
در اوایل قرن بیستم میلادی ، اختراع ابزار الکتریکی ، که البته همان هویه بود ، بستر را برای علاقمندان به این هنر، هموارتر نمود.

حالا علاقمندان به هنر پایروگرافی یا سوخته نگاری، در سراسر جهان ، به راحتی و حتی با یک هویه عادی ، میتوانند اقدام به یادگیری و خلق آثار زیبا در قالب این هنر شگفت انگیز .